NICO-PARIS.COM - Không gian Văn hóa - Giáo dục & Dịch thuật Văn học - Espace Culture - Education & Traduction littéraire
TRANG VIẾT CỦA BẠN

LIÊN - EM BÉ MÊ LINH - JEAN MARC TURINE

Thứ hai ngày 11 tháng 2 năm 2013 12:00 AM

Nhà văn, đạo diễn phim tư  liệu Jean-Marc Turine, là người đỡ đầu cho chuyên mục Tuyển chọn Văn học Việt Nam qua ngôn ngữ Molière của trang nico-paris.com.

Ông sinh ngày 13 tháng 9 năm 1946 tại Bruxelles (Bỉ), hiện sống và làm việc ở Bỉ, ba lần nhận giải thưởng tối cao của Hàn Lâm Viện Pháp Charles-Cros. Ông từng được nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras mời cộng tác làm phim. Họ trở thành bạn thân, cùng thực hiện nhiều bộ phim trong một thời gian dài.   

Năm 2009, sau lần sang Việt Nam làm chương trình radio về trẻ em nạn nhân chất độc da cam, hình ảnh của một em gái tên Liên đã mãi ám ảnh ông. Trở lại Pháp, ông viết một bức thư cho cháu và công bố trên đài France Culture.

Tháng 08/2012, Jean-Marc Turine về Việt Nam tìm gặp lại cháu Liên làm bộ phim về chủ đề này.

Nico-paris.com trân trọng giới thiệu bài «Liên – Em bé Mê Linh» (Trần Văn Công dịch), ghi lại những chấn động nhức nhối trong ông và thể hiện thái độ quyết liệt của ông trước chiến tranh.  

 

LIÊN - EM BÉ MÊ LINH 

 

Ta viết cho con, em bé da vàng huyện Mê Linh
xinh đẹp và bình thản trong cơ thể trật trẹo
vui sống
 
ta viết cho con, con sẽ không đọc
ta viết cho con, con chỉ biết lặng thinh và chịu đựng cuộc sống đắm chìm
trong một chuyến lưu đày vĩnh viễn
 
18 tuổi, cha con nói vậy
con 18 tuổi
có thể nào tin?
 
con không có tuổi
có tuổi mà không tuổi
 
không một kho báu để cho tặng ngoài sự tinh khiết trắng trong từ ánh mắt con
và tấm lòng không diễn tả thành lời như món châu báu ẩn náu bên trong
rực rỡ ánh pha lê
đẹp và thanh thản
Liên
đôi mắt con mở
trên một đường chân trời ngoài tầm với của ta
của chúng ta
 
con là kẻ vô tội bị tàn sát
biết nói gì với con đây?
để khỏi nghĩ tới tội ác những tân binh hút cần sa
hít moóc-phin
ê-te
hút bất cứ cái gì
 
những thanh niên mặc quân phục hẳn là thất học
giết và giết nữa để quên rằng họ đã giết
 
nhiều thanh niên đã hóa điên không thể phục hồi
một số đã tự sát
vừa hết tuổi thiếu niên, họ bỏ lại mái ấm gia đình
bị điều đến lò bom và rừng rậm
một số đã trở thành tội phạm
trái tim rực lửa
thành người máy chỉ biết giết
như họ đã được lập trình
 
thông cảm với họ
họ còn trẻ
không biết gì
không yêu cầu điều đó
 
một số không hối tiếc
khi hoàn thành nhiệm vụ.

 
Liên trong chiếc xe lăn mới của ông Turine tặng.

đôi cánh tay gày guộc con tì trên chiếc xe lăn
phải chăng con không đau đớn
không lo sợ
không vui
phải chăng con là thế như người ta nghĩ về con như vậy
Liên
 
Liên 
đứa trẻ lặng câm
không thể tiếp cận
thật cô đơn
trong một lời nguyền vô tận
ta muốn hét lên vì những gì chúng đã gây cho con
những người như con 
tội ác Mỹ đã tước đi của con món quà đẹp nhất: cuộc sống 
Liên
con vẫn dửng dung
với những đàn chim bay lượn quanh đầu
với những đứa trẻ chơi trên sân nhà hàng xóm 
dửng dưng
với những lời cầu nguyện và những nén hương thắp trong chùa
với tiếng động và những âm thanh cuộc đời
 dửng dưng
liệu có phải thế chăng?

 
Nhức Nhối Da Cam - Tranh sơn dầu - ĐỖ PHẤN

em bé da vàng
tội ác Mỹ hủy hoại con đến vậy
bên lề đồng loại
hàng ngàn, hàng ngàn và hàng triệu người như con còn đau đớn vì chất gây rụng lá
 
các con không hát cùng những con người
không cười cùng họ
không chung nỗi đam mê cùng họ
hận thù cùng họ
yêu thương cùng họ
khúc nhạc ru hay an ủi các con chúng ta nào có biết
con thấy gì trong mắt chúng ta nào có hay
 
 
phải chăng con chỉ là im lặng và thiếu vắng
em bé mười tám tuổi ?
con là cô đơn
nỗi cô đơn không thể tới gần
dễ thương
dễ thương vô hạn
 
cha con yêu con như con người yêu cuộc sống
ta hiểu nỗi tức giận của ông trước tội ác chiến tranh
 
Liên
em bé da vàng huyện Mê Linh
bị chất độc da cam nghiền nát
con khiến ta quay cuồng khi con không thể hòa nhập cuộc sống với chúng ta 
chúng ta không chia sẻ được bất cứ điều gì 
em bé da vàng
không một giấc mơ
không dạt dào cảm xúc  
chúng ta quên sao được tội ác khiến con có cuộc sống phi nhân
tội ác Mỹ không thể tha thứ
không thể tha thứ như tội ác Đức Quốc xã
và tội ác Xô viết
 
ta đã khóc vì con
vì những người như con
và ta im bặt trước con
như
người ta khóc và im bặt tại Auschwitz-Birkenau
 
những cựu chiến binh Mỹ trở lại đất nước con
họ uống trà hay rượu gạo với cha hay với mẹ
một đứa trẻ như con
Liên
họ nhìn các con trong những chiếc xe lăn
hỏng
vá víu
họ nhìn các con
ngủ hay cựa quậy trên tấm ván ngăn
trên một chiếc chiếu
im lặng hay la hét
họ nhìn các con hoài nghi
câu hỏi dai dẳng xoắn lấy tim gan họ
tội ác dã man này sao có thể lại gây ra?
một vài người ở lại.
 
bốn mươi năm trước, nhiều thanh niên Mỹ không chịu nhập ngũ
họ đốt cháy hoặc xé tan giấy gọi
và lá cờ bị chiến tranh xúc phạm
họ đào ngũ vì có kẻ thù để giết đâu
cuộc chiến bẩn thỉu này đâu phải là của họ 
họ sử dụng sức mạnh của một từ
không
một từ không
không gì lay chuyển nổi
 
trên lãnh thổ Hoa Kỳ
thường xuyên
những bà mẹ
những phụ nữ
những người đàn ông
từ chối hiến dâng
cho cuộc chiến điên rồ của giới cầm quyền nước họ
một đứa con trai
một người chồng
một người yêu
một người anh em
 
nhiều người không khuất phục chọn ẩn náu ở Thụy Điển
Canada
họ như bộ đội Việt Nam
những anh hùng vô danh
và lương tâm tuổi trẻ thời đại
 
 
Ta trở lại với con thêm một chút
Liên
cơ thể con
khiến chúng ta đau
 
tâm hồn con có thể đọc trên đôi môi hàn chặt
đôi mắt con chứa đựng cả tâm hồn mở ra như dấu hỏi
một tâm hồn bị chôn vùi và trốn chạy trong nhật thực thời gian
 
đêm cũng như ngày
con không thể học bất cứ điều gì
với chúng ta chỉ là trò con nít
đọc và viết
nhảy múa và hát ca
 
ta ước sao được nghe con hét
hay đơn giản là tiếng thầm thì
giọng nói của con
giọng nói của con
con nói được hay không
Liên
mười tám tuổi?
bốn mươi năm
có cuộc chiến nào kéo dài nhiều năm đến vậy?
 
xếp thành hàng dài
tất cả những người nhiễm chất độc như con
Liên
hàng xe lăn và những tấm ván vách này kéo dài bao nhiêu cây số?
hàng dài bốn triệu nạn nhân
Liên
con đang ở nơi nào?
chúng ta vào được chăng
thời gian của con là gì?
chúng ta có thể chia sẻ?
 
không
con đã bị đánh cắp địa điểm và thời gian
 
Liên ôi đứa con nước ngoài của ta
con không nghe cũng chẳng nghe ta nói
con nằm trong bóng tối vô danh của thời gian
bởi tội ác Mỹ bẩn thỉu đã cướp đi thời gian của con
 
dành cho ai nụ cười con từ cõi hư không
chỉ kẻ mù hoặc điếc
chỉ kẻ trốn chạy cuộc đời
mới không nói gì về con?
cô bé da vàng
với ta con đã thành Mê Linh
cơ thể con bao quanh thành phố
xâm chiếm nó
 
ta viết cho con trong tình trạng khẩn cấp
Liên
khẩn cấp bén rễ sâu trong máu và đất
ta sợ quên con như quên một giấc mơ
dù biết không bao giờ quên con được.

J.M Turine - dịch bởi Trần Văn Công


Chia sẻ trên Facebook
 Ti?t l? tuy?t m?t v? nh?ng chàng áo ?en bên c?nh Putin(VTC News) - Trong m?t chuy?n th?m c?a ông Putin ??n Gruzia khi còn là T?ng th?ng, các nhà báo ?ã rút máy ?nh ?? ch?p tr?m, nh?ng ngay l?p t?c ch?m laser c?a súng ng?m xu?t hi?n trên trán h?.
 QH Pháp phê chu?n qu? c?u tr? m?i cho eurozoneNgày 28/2, Qu?c h?i Pháp ?ã phê chu?n C? ch? ?n ??nh châu Âu (ESM), ???c coi là qu? c?u tr? th??ng tr?c t??ng lai c?a Liên minh châu Âu (EU).
 "Th? t??ng Kan ?ã c?u Nh?t B?n"Trong kho?nh kh?c ?en t?i nh?t h?i tháng ba n?m ngoái, gi?i ch?c Nh?t th?m chí ?ã tính t?i kh? n?ng b? c? th? ?ô Tokyo, nh?ng th?m h?a h?t nhân ?ã ???c ch?n ??ng trong gang t?c, sau quy?t ??nh c?a th? t??ng khi ?ó Naoto Kan.
 Quân ??i Syria ?ánh chi?m quy?t li?t các qu?n n?i d?yQuân ??i Syria hôm nay (29/2) ?ã th?c hi?n m?t cu?c t?n công t?ng l?c trên b? nh?m giành l?i các khu v?c ?ang b? l?c l??ng n?i d?y chi?m ?óng ? thành ph? Homs.
 Con trai trùm truy?n thông Murdoch t? ch?c do bê b?i nghe lénJames Murdoch, con trai trùm truy?n thông Rupert Murdoch hôm nay 29/2 tuyên b? t? ch?c Ch? t?ch News International, công ty con c?a News Corp t?i Anh.
 WikiLeaks: Nga bàn giao cho Israel b? mã ?? crack S-300 c?a Iran(GDVN) - WikiLeaks cho bi?t r?ng Nga ?ã chuy?n giao cho Israel b? mã ?? crack các h? th?ng phòng không c?a Iran.
 L?i b?o lo?n ? Tân C??ng, 12 ng??i ch?t(NL?O) – Ít nh?t 12 ng??i ?ã thi?t m?ng trong v? b?o lo?n m?i t?i khu t? tr? Tân C??ng, tây b?c Trung Qu?c ngày 28-2, theo thông tin c?a Tân Hoa Xã.
 Philippines cho phép khoan d?u trên bi?n, dù Trung Qu?c ph?n ??i(Dân trí) - B?t ch?p s? ph?n ??i c?a Trung Qu?c, Philippines v?n quy?t ??nh s? b?t ??u cung c?p h?p ??ng th?m dò d?u khí cho m?t s? công ty n??c ngoài t? tháng t?i, k? c? t?i nh?ng khu v?c tranh ch?p v?i Trung Qu?c trong vùng Bi?n ?ông.
 M?: R?i tr?c th?ng b?o v? b? bi?n, 3 ng??i m?t tíchTheo AFP, ít nh?t m?t ng??i b? th??ng và ba ng??i m?t tích khi chi?c tr?c th?ng c?a L?c l??ng B?o v? b? bi?n M? g?p n?n t?i bang Alabama ? mi?n Nam n??c này.
 Th? t??ng Putin ???c b?o v? nh? th? nào?Dân Vi?t - Dù r?t hi?m khi ch?p ???c nh?ng b?c ?nh ông Putin và các v? s? “h?m h?” trong cùng m?t khuôn hình, song xung quanh nhà lãnh ??o này bao gi? c?ng là hàng tr?m ánh m?t dõi theo v?i s? trung thành tuy?t ??i.
T?o h?p thông tin c?a b?n
Xem ngày tốt xấu - Lịch vạn niên