NICO-PARIS.COM - Không gian Văn hóa - Giáo dục & Dịch thuật Văn học - Espace Culture - Education & Traduction littéraire
Chân dung

KIM NGỌC- CHA ĐẺ KHOÁN 10 (KỲ I)

Chủ nhật ngày 13 tháng 5 năm 2012 12:51 PM

Chân dung nhà cải cách Kim Ngọc qua những miền ký ức

Kim Ngc- tên tht là Kim Văn Nguc, sinh 10 tháng 10 năm 1917, ti xã Bình Đnh, huyn Yên Lc, tnh Vĩnh Phúc. Mt ngày 26 tháng 5 năm 1979. Năm 1954, Phó Chính ủy Quân khu Vit Bc. Năm 1958, Bí thư tnh y Vĩnh Phúc. T năm 1968 đến 1978, Bí Thư tnh Vĩnh Phú. Kim Ngc được coi là cha đ ca khoán h và đi mi trong nông nghip Vit Nam. 

1. Hi c ca mt binh nhì: “Nhng người xung quanh tôi phn đông là nông dân nên tôi thm hiu thế nào là lòng biết ơn ca h vi nhà ci cách Kim Ngc..”        

Năm 1980, rm tháng Giêng, tôi, anh lính binh nhì viết văn phong trào ca Trung tâm hun luyn chiến sĩ mi - Sư đoàn 411, nm khoèo nơi trm khách dưới chân tháp cnh gii ca người Pháp sót li trên đi Ga Vĩnh Yên.

Nhng cơn đói qun qui n trong mi nơ ron thn kinh, mi tế bào tui 20 khát thèm tinh bt và protein, cu xé rùng rùng t đu ti chân. Tiêu chun lính chiến đu 24 kg lương thc, nhưng ba ăn đi táo bày ra trên chiếc vung xoong quân dng ch là nhng cc bo bo rã ri hăng mùi ct mt (th Đông Âu người ta cũng không dám cho gia súc ăn) và nhúm rau mung luc vàng như gc r.

Gió trung du đi si khan lnh lùa qua k na thưa đan. Tôi ngm cánh đng chưa kp cy lúa lõng bõng nước, mp mô lung cày. Đám nông phu còm cõi, oi níu vai chiếc ba đeo bám đít trâu bò gy mõ bương đi dt d trong cơn mê ng.

Sát hàng rào km gai, vt rung rau mung váng phèn ám đ như ngm a-xít, lơ phơ màu hoa trng tím. Bà già trùm áo tơi lá và đa cháu trai áo si quân dng, qun lng đùi cha ra đôi chân nhưng tre còi. Bà và cháu khua lim làm c rau mung. Bà và cháu cùng mót nhng cng rau mung tri lá, cng dai như tay tre gai đi si. Bà và cháu trnh trng b tng cng rau vào chiếc r thưa méo ming

Bng tôi nhn được lnh tháp tùng hai sĩ quan: Thiếu tá Nguyn Ngc Chin - Trưởng Ban tuyên hun và trung tá Phm Quế Dương - Ch nhim chính tr Sư đoàn ra bên ngoài doanh tri. Quân phc gn gàng, trên tay chiếc túi vi bt đng chai rượu chanh Hà Ni, hp nhang vòng, gói bánh qui Hương Tho mà người tr lý tuyên hun va trao cho, tôi đng ch nhp nhm trên đám si cui ong như g st.

Chng hiu lúc đó ti sao hai người sĩ quan tng tri qua hai cuc kháng chiến: gii tiếng Pháp, thích Ô-pê-ra, chơi vi-ô-lông, mê bóng bàn… li chiếu c đến tôi. Và, tôi cũng t nhiên yêu quí h, yêu quí đến tn bây gi. Quân phc mi nc, hai viên sĩ quan quân hàm quân hiu sáng chói khoác va-rơi màu c, bước nhanh ra khi tng hm tri lính cũ, nghiêm trang, trnh trng và trm bun. Rp gót, giơ tay lên đu, đáng l nói: “Chào các th trưởng ” thì tôi li “Cháu chào hai bác !”. Thiếu tá Nguyn Ngc Chin cau mày. - Cu đnh làm nông dân đến bao gi na đây. Gn quá tui quân ri.

Trung tá Phm Quế Dương mi nghĩ gì đó nhưng tâm vn dính vào v vic. Ông phy tay:

- Chc, nước Vit ta có làm vua mười ba đi thì ct gân gót vn còn máu nông dân. Có l ti chúng ta sp đi thp hương cho anh Kim Ngc - mt Đng viên ca nhng Đng viên - mt nông dân ca nhng nông dân nên linh ng chăng?

Thiếu tá Nguyn Ngc Chin nhìn cp trên đn đo:

- Có gi xe không anh? Tôi s anh s lnh

- Đi thăm Kim Ngc mà đi ô tô được sao. Kim Ngc tng xn qun li rung ly mùa đông thăm lúa, thăm ngô quanh năm. Ta cuc b. Sĩ quan b đi Vit thì khác gì Ch nhim HTX nông nghip.

Tt qua đi đi vn ti là Xí nghip nung vôi lin k ga Vĩnh Yên. Khói than. Bi vôi. Bi than. Bi t người lính, bi người dân t x đng, ngi dn hai bên đường ke thành màn sương xám tê tái lơ lng nhn chìm mi vt vào âm u. B đi quân phc nhàu nhò, súng đn lm lem. Nông dân vàng ch, bao ti, quang st, đòn xóc, thng chão qun ngang lưng. Sn tươi, sn khô, su hào, bp ci, cá mm, măng khô, chè tươi, cp nách, bưng bê, giu giếm đâu đó. Mùi thi rũa. Mùi tanh ngt.

Quân cnh, phòng thuế, công an thi thong li thi còi choe chóe đui bt. Tiếng chân chy thc mng. Hơi th hng hc. Vp, ngã. Xin x. Van ly. Th tht. Đu tàu già ci, on oi kéo theo nhng toa hàng han g

Ba quân nhân bnh bao băng qua s hn lon trong vô s ánh mt ác cm. Nhng ánh mt ném vào lưng chúng tôi câu hi: Sao thi bui này mà vn có nhng k bóng mượt thế kia. Tôi đi cui mà vn thy da mt mình sn lên. Vòng qua đu dãy nhà kho khai nhc, thi gt mùi cn bã người phóng uế Bng mt cnh tượng chc vào mt. Bà già áo bông đp, váy đp, tht b chui, nón mê đang co kéo vi hai gã trung niên thuế v chiếc bao ti vn đng phân u-rê, cun giu chng ba bn cân chè khô. Tiếng bà già khan khê:

- Ôi các ông ơi cho con xin. Đây là chè vườn nhà con tích cóp được. Con có buôn gian bán ln gì đâu. Nhà nông năm nay đói kém, con mang đi đi sn khô v cho my đa cháu ni. B nó đang trn mc biên gii chưa biết sng chết ra sao. Ôi các ông cho con xin. Các ông cướp ca con thì con xin chết ngay bây gi. Ôi Đng, ôi Chính ph ơi.

Hai gã trung niên béo khe hùa nhau git li bao chè. Bà già nht quyết bám cht như kìm bm khóa.

- Ba bn cân chè ch có ít đâu. Đây là hành vi đu cơ tích tr. Phi tch thutch thusung công qu.

Bà già đu người níu gi. Bc! Chiếc túi bc ra. Chè khô vung vãi trên mt đt. Gói giy xi-măng cũng văng ra. Mt dúm nhng ht bo bo ln si dăm vn than vn tung tóe theo. Thy, ai nhìn cũng biết ngay là mi được mót vét sân ga này.

Bà già ngi bt, ôm mt lúc lc chiếc nón mê. Mãi sau như mi hi tnh, bà quì gi bò lm ngm, bc, vét nhng th va b tãi ri.

Hai viên sĩ quan va bước ti, bà già lao đến ôm ly chân trung tá Phm Quế Dương:

- Ôi các ông tướng ông tá xin cu con! Con ca con nó cũng đang làm lính cho hai ông. Nhà cháu hết go t đu tháng Chp năm ngoái ri

Trung tá ngi thp xung đ bà c. Thiếu tá nhũn nhn vi hai gã thuế v:

- Thôi, các anh cho tôi xin thay cho bà c. Các anh nhìn xem, người thế này thì làm sao có kh năng đu cơ tích tr.

Mt trong hai gã cn nhn:

- Không được. Vi phm chính sách kinh tế tp trung ca Đng và Nhà nước Th trưởng ký cho em mt ch thì em s tha ngay cho bà già này.

Thiếu tá thõng tay bun thiu. Trung tá ln túi ngc bên trong áo khoác, rút ví:

- Phi np bao nhiêu tôi xin np thay bà c.

Viên đi trưởng thuế v đôi mt ngu đ xut hin. Ông mi mt và l phép:

- Tôi xin các th trưởng. Không th b qua được. Đây là chính sách chung. Trên sân ga này, hàng ngày có hàng trăm hàng nghìn trường hp như bà c này. Chúng tôi biết phi làm sao đây. Tha ai, bt ai. Xin mi các th trưởng tiếp tc công v. Tôi s liu v này

Tôi li theo hai sĩ quan ri đi trong nín lng. Hai viên sĩ quan trao đi, ri rc, trong tiếng gót giày Liên Xô đóng cá st, xiết trên mt đường nha trơ trơ si.

- Đt nước đang khng hong kinh tế. Hu phương quân đi ca chúng ta đã mt hết năng lượng d tr. Vy mà lòng dân và lòng quân vn tuyt đi tin tưởng vào Đng. Tht tiếc s ci cách cách ca Bí thư Kim Ngc li không được ghi nhn và áp dng vào thc tin. Chúng ta chiến đu vì sm no hnh phúc ca nhân dân mình kia mà

- Mi con người, mi dân tc đu có biu tượng s phn hình sin. Nhưng, nếu dân tc hay con người c th mà sm ý thc được thi cuc, thì biu tượng hình sin kia s được v vi nhng vòng cung rng và nông, ch không hp và ngot khúc đt ngt

Trung tá bước hng xung rãnh nước ngang đường, t l nói.

- Bng linh cm kinh nghim lch s, tôi tin rng, chúng ta trước sau ri s phi áp dng phương thc Kim Ngc trong ci cách nông nghip. Không có la chn nào khác. My mươi năm chiến trn người nông dân đã teo hết cơ bp. Trâu thì long móng, bò thì l mmMong rng s ci cách s din ra sm. My năm trước, tôi có qua Kim Anh, nên biết nông dân đã h h như thế nào khi được khoánMt ha đã đt hơn 5 tn thóc, nghĩa là gp 4 ln so vi nhng năm trước.

Thoát ra khi trung tâm th xã gy gùa, vênh vao, gay gt. Ngot tay trái, trước mt rp chiếu bóng 19/5 qua công viên hoang. Li nhng vt sn còi cn. Nhng tha rau mung úa vàng. My chú bò liêu xiêu gy. Con đường men theo h nước, ven b tua ta cây mai dương. Li xóm khô xác phân chó bên rào c, bng hng xung lòng ao cũ, ly tht . Ai đó đã đ phế thi xây dng đ có ch đt chân tm b, đ có th bước dn sang bên gò cao trước mt.

Ngôi nhà lè tè nhưng vn có cm giác chênh vênh bi s đơn đc ca nó. Tường trát thiếu vôi, thiếu xi ni cát. Ngói lp khp khing, lch xô. Đng sn cát, gch v, ngói thng được ch nhân tn dng đ ch xây dng tiếp ch nào đó, xếp gn gàng phía sau nhà. Xung quanh là nước đm Vc đc ngu và nghĩa đa nhp nhô. Dăm ngôi m xn màu vôi cũ. Thùng đu. Lò gch hoang. Mnh sành, mnh gch ngói vn và c nhng chiếc tiu cũ rng không. Gió t khong trng trước mt ào t, ép qun áo dán cht vào na người. Mùi hương trm lng l, cam chu rt cui tm gió.

Con chó gié t đâu xc ra ong lên ra ngân nga, su mun.

Tôi nhìn quanh. Ngôi nhà nhân vt quan trng đến ni các th trưởng quân s ca tôi khi nhc đến cũng kh khàng kính trng mà ch như chiếc lò p trng vt HTX nông nghip. Hn cái ông có tên Kim Ngc y phi vô cùng đc bit. Đã tò mò tôi li càng st rut hơn.

Hai v sĩ quan chnh đn quân phc, trước khi bước qua cánh cng khép h. Ven b rào, căng dây thép gai g, ngang thân cc tre, dăm cây xoan, dăm cây mít mi đ bén đt m r. Hàng chè đ hái lá tươi vươn cao, nhưng còn mnh mướt l ngn. Vườn táo lai Thin Phiến bt đu tr búp mi.

Người ph n trng xanh, tm ngoi ngũ tun, khăn len k trùm đu, kính râm, áo len dài tay màu mn, qun la đen óng, đôi dép nha xanh ngc. Hai cánh tay đt trước bng, bà t tn ct ging trm và m. Nhưng sao tôi vn cm được s xa cách, h hng thp thoáng ni bun không th ci g. Bà Lê Th Liên, người bn đi ca Bí thư Kim Ngc.

- Các ông đến thăm nhà . Xin mi các ông vào.

Tiếng dép lch xch lướt đi chm chm.

Bà đi ra t ca ngách, nhưng li vòng trước ro sân lát gch, xanh rêu, có ca gian khách. Hai cánh ca sơn xanh, kh mt cái đy tay, đã lt úp vào hai bên tường. Mùi hương trm ào ra. Mt bàn th đơn sơ. Mâm ngũ qu. Bát hương, dày đc chân nhang. Nhng que hương cháy hết un cong cong ôm ly bát hương y như nhng bông lúa cháy đen ôm gc r sau v ha hon.

Bc chân dung Kim Ngc trnh trng trong b vét. Tóc r ngôi lch c đin. Khuôn mt ch đin, mt sáng, hn hu. Đâu đó n trong khóe ming n cười hơi giu ct nhưng viên mãn. Kim Ngc đang chào mt ai đó. Kim Ngc đang khuyến khích mt ai đó. Kim Ngc đang ch đi mt ai đó. Rõ ràng người trong nh đang rt t tin và chng h lo nghĩ bt c điu gì. Có v như ông đã chp nh trước khi đi d hi ngh hay là chun b bước lên máy bay. Bay cao.

Tôi có cm giác nghi ng v nhng thông tin ông xut thân t nông dân, am hiu nông dân như là hiu nhng vết xước trên mi ngón tay mình. Trông ông c như là cán b đi ngoi chuyên nghip.

Ci áo khoác, hai sĩ quan nhìn quanh tìm ch treo áo. Tôi nhanh nhu đnh đ áo, thì người đàn bà đã vi đón trước tôi, móc lên chiếc móc gn trên tường ngoài hiên. Tôi nghĩ thm, đó là chiếc móc áo nhng ngày trước bà Lê Th Liên vn thường treo móc áo cho chng. Trung tá nói.

- Thưa ch Kim Ngc. Tôi quen anh nhà t hi anh làm Cc trưởng dân quân t v. Còn anh Chin vn là chiến sĩ cũ ca anh y. Năm ngoái anh mt, tôi xa. Hôm nay nhân ngày rm và cũng là dp tôi được điu v nhn nhim v gn đây, hai chúng tôi xin ch, cho phép chúng tôi được thp cho anh Kim Ngc nén hương. Nhng mong linh hn anh phù h đ trì cho đt nước. Phù h đ trì cho người nông dân cơm no m áo. Mong anh siêu thoát.

Đt đ cúng lên mt bàn th đơn sơ. Hai viên sĩ quan dàn ngang, rp gót giơ tay chào kiu quân s. Tôi đng sau lúng túng giây lát mi có th lóng ngóng làm theo. Bà Lê Th Liên bt ng ngn ngào, chp tay đáp l.

Tôi lng quan sát. Nhiu nh đen trng trong khung kính. My tm bng, khen, giy khen, huân, huy chương gn dc hai bên bc tường li lõm ca gian khách cht hp. Trong nhà ch có b bàn ghế kiu Minh trin, đơn gin, trang nhã làm bng g g là trau chut. Nước vi nóng hi rót lin trong m gi. Đĩa ko chanh Hi Châu đã lt gió, thuc lá Tam Đo trnh trng mi khách.

B ghế có bn chiếc. Tôi không dám ngi ngang vi ch nhà. V li, trước mt tôi bên kia bàn đã là hai v th trưởng kh kính. Lùi sát ca, tôi ngi trên chiếc ghế đu g tp cp kênh. Bn chân ghế không bng mà nn gch lát cũng là th gch nung thiếu than la nên cong vênh tht thường.

Bà Liên my ln gic tôi chuyn ch ngi cho tin ăn ko ung nước. Biết không th lay chuyn, bà lin nhón ba bn chiếc ko thân tình đt vào lòng tay tôi, chp ming:

- Gày xanh như thế này thì đi gi cht làm sao. Ăn đi conTui này thì ba c phi by bát cơm trng, niêu cá kho, na r x rau mung thì khe như ông voi hết

Hai th trưởng ca tôi lng cái nhìn đi đâu đó.

Câu chuyn ri rc, khó ăn nhp. Toàn chuyn go, lúa, bo bo, thi tiết, sc khe h hàng đôi bên. H c mun nói to mt điu m c nào đy mà không tin. Không th kết thúc ngay câu chuyn. Nhưng đ kéo dài câu chuyn thì li không biết bám víu vào đâu. Trong ánh mt ba người tng tri qua hai cuc chiến gn sut cuc đi, tôi thy bao nhiêu là s ngm ngùi, cam chu mà s chia thông cm. H vn còn gi được nim tin vng chc vào nhng chân lý thuc v l công bng. Tin vào nim thiêng gi là tình đng chí.

Người đàn bà nhìn lên di nh chng, tĩnh lng.

- Ông nhà cháu đã bo vi tôi rng, ông như cây lúa tr bông cho ht ri. Ch còn r vi rơm. R thì cày i úp xung cho đt rung thêm tơi nhun. Rơm thì phơi khô d tr cho trâu bò tăng sc cày kéo mùa v.

Thiếu tá Nguyn Ngc Chin ái ngi:

- Vĩnh Yên còn mênh mông rung đt. Sao anh ch không chn đim nào bng phng, gn đường, gn ch cho tin sinh hot. Đây tuy cao, nhưng là ch lò chum vi cũ, xung quanh hãy còn m m, li vào ly thtGià c ri mà anh ch li chn ch chông gai đ

Bà Lê Th Liên cười hn hu:

- Ông Kim Ngc bo rung đt ri s quí lm. Không phi vô c ông cha nói tc đt tc vàng. Nếu thích ly ch bng phng đông vui thì phi xén vào rung đt canh tác. Ông y thích có vườn rng. Mơ s có mt vườn táo sum sê. Mun t mình thc hin khoán qun cho mình ngay trên mnh đt mình khai hoang v rm

Dường như hn Kim Ngc đã tr v. N cười bng rng trên gương mt héo khô ca cô sơn n x Tuyên thu nào. Hào hng bà bước ra hiên ch tay ra my phía vườn:

- Trước khi v hưu, ông Kim Ngc đã nh my chú bên Xí nghip cơ khí Vĩnh Yên rèn, nào cuc bàn, cuc chim, nào xng. My ông già Sán Dìu bn thân thu tá đin trong Thanh Lanh mang cho my khúc tre đc làm cán. Tôi và ông y, t khoán mi ngày cuc 4 mét vuông vườn, nht sch si đá, mnh sành, mnh vi. Đa cháu gái con thng c cũng theo ông bà ra vườn. Cháu nh nhưng cũng biết gom nht mnh sành, mnh vi giúp ông giúp bà. Chng may, tay cháu b ca đt, máu chy tóa ngón tay. Cháu c giơ lên tri kêu khóc s hãi. Ông Kim Ngc nhà tôi ly vt áo lau sơ qua bùn đt trên ngón tay cháu ri đưa vào ming ngm mt lúc ri mi băng bó. Lúc sau cháu hi ti sao ông li ngm ngón tay đy nhng máu. Ông cháu bo rng: Cháu là máu tht ca ông bà. Máu ca cháu cũng là máu ca ông bà. Tay chy máu ngm vào ming mãi cũng hết chy cháu

Gió thi bùng mái tóc pha sương thoát khi vành khăn len, xòa kín mt người đàn bà. Hình như trong khóe mt bà có nước mt, nhưng trên môi bà sao tôi li thy n cười rng nim tin.

Câu chuyn tôi nghe bp bõm ngày xưa v khoán trong nông nghip và s phn người đng viên Kim Ngc, khai sinh ra nó là đ tài lúc rm rì lúc công khai mi t đi sn xut, mi quán nước chè, quán cà-phê trong sut my chc năm, sut t Móng Cái đến Mũi Cà Mau.

Và, cho đến thi đim này, khi người nông dân toàn quc, đã tha lúa go xut khu, h dù không biết ch, hay nghng ngãng điếc lác còn biết Kim Ngc là ai, thì dường như vn chưa có hi kết câu chuyn v ông. Người ta đang hi c v Kim Ngc vi bao nhiêu nim vui và ni bun.

Rut tht quanh tôi phn đông là nông dân nên ít nhiu tôi thm hiu thế nào là s biết ơn ca h vi nhà ci cách Kim Ngc. Và, chính t thân tôi cũng mun mt ln chính thc cm ơn ông, vi tư cách mt con người vi mt con người. Ông làm vi bt đi bao nhiêu là gánh nng trách nhim lo toan bt lc ca tôi vi người thân làng xóm, vì thóc nghĩa v. vì ch tiêu ln hơi. Và, nhng người thân ca tôi xóm làng cũng không còn thc thm thương con thương cháu thành ph ăn go hm, hay sn khô mc.

mi bến tàu bến xe không còn cnh bà m nông dân còng lưng van xin qun lý th trường khi mang theo mt vài cân chè khô. Nhng chuyn tht mà ng như không có . Không ng phi mt khong thi gian tính cho mt thế h trưởng thành, tôi mi có lý do đ tr li ngôi nhà mà nhà ci cách nông nghip Kim Ngc đã sng my tháng cui đi.

Tham vng lý gii hin tượng Kim Ngc vi vô s câu hi và nhim v t đt ra, tôi nhng mong điu đó khiến mình yên lòng. Và, phn nào giúp bn đc phác ha chân dung người dám xác quyết hy sinh sinh mng chính tr đang thăng tiến vì bát cơm ca mi người nông dân. Mt người dám nói ngược chân lý chính thng nuôi dưỡng ý chí thích công to, vic ln và lòng t hào ca c mt quc gia đang nng nàn, phăng phăng cun chy, phn đu cho thế gii đi đng.

(Kỳ sau đăng tiếp)


Chia sẻ trên Facebook
 Ti?t l? tuy?t m?t v? nh?ng chàng áo ?en bên c?nh Putin(VTC News) - Trong m?t chuy?n th?m c?a ông Putin ??n Gruzia khi còn là T?ng th?ng, các nhà báo ?ã rút máy ?nh ?? ch?p tr?m, nh?ng ngay l?p t?c ch?m laser c?a súng ng?m xu?t hi?n trên trán h?.
 QH Pháp phê chu?n qu? c?u tr? m?i cho eurozoneNgày 28/2, Qu?c h?i Pháp ?ã phê chu?n C? ch? ?n ??nh châu Âu (ESM), ???c coi là qu? c?u tr? th??ng tr?c t??ng lai c?a Liên minh châu Âu (EU).
 "Th? t??ng Kan ?ã c?u Nh?t B?n"Trong kho?nh kh?c ?en t?i nh?t h?i tháng ba n?m ngoái, gi?i ch?c Nh?t th?m chí ?ã tính t?i kh? n?ng b? c? th? ?ô Tokyo, nh?ng th?m h?a h?t nhân ?ã ???c ch?n ??ng trong gang t?c, sau quy?t ??nh c?a th? t??ng khi ?ó Naoto Kan.
 Quân ??i Syria ?ánh chi?m quy?t li?t các qu?n n?i d?yQuân ??i Syria hôm nay (29/2) ?ã th?c hi?n m?t cu?c t?n công t?ng l?c trên b? nh?m giành l?i các khu v?c ?ang b? l?c l??ng n?i d?y chi?m ?óng ? thành ph? Homs.
 Con trai trùm truy?n thông Murdoch t? ch?c do bê b?i nghe lénJames Murdoch, con trai trùm truy?n thông Rupert Murdoch hôm nay 29/2 tuyên b? t? ch?c Ch? t?ch News International, công ty con c?a News Corp t?i Anh.
 WikiLeaks: Nga bàn giao cho Israel b? mã ?? crack S-300 c?a Iran(GDVN) - WikiLeaks cho bi?t r?ng Nga ?ã chuy?n giao cho Israel b? mã ?? crack các h? th?ng phòng không c?a Iran.
 L?i b?o lo?n ? Tân C??ng, 12 ng??i ch?t(NL?O) – Ít nh?t 12 ng??i ?ã thi?t m?ng trong v? b?o lo?n m?i t?i khu t? tr? Tân C??ng, tây b?c Trung Qu?c ngày 28-2, theo thông tin c?a Tân Hoa Xã.
 Philippines cho phép khoan d?u trên bi?n, dù Trung Qu?c ph?n ??i(Dân trí) - B?t ch?p s? ph?n ??i c?a Trung Qu?c, Philippines v?n quy?t ??nh s? b?t ??u cung c?p h?p ??ng th?m dò d?u khí cho m?t s? công ty n??c ngoài t? tháng t?i, k? c? t?i nh?ng khu v?c tranh ch?p v?i Trung Qu?c trong vùng Bi?n ?ông.
 M?: R?i tr?c th?ng b?o v? b? bi?n, 3 ng??i m?t tíchTheo AFP, ít nh?t m?t ng??i b? th??ng và ba ng??i m?t tích khi chi?c tr?c th?ng c?a L?c l??ng B?o v? b? bi?n M? g?p n?n t?i bang Alabama ? mi?n Nam n??c này.
 Th? t??ng Putin ???c b?o v? nh? th? nào?Dân Vi?t - Dù r?t hi?m khi ch?p ???c nh?ng b?c ?nh ông Putin và các v? s? “h?m h?” trong cùng m?t khuôn hình, song xung quanh nhà lãnh ??o này bao gi? c?ng là hàng tr?m ánh m?t dõi theo v?i s? trung thành tuy?t ??i.
T?o h?p thông tin c?a b?n
Xem ngày tốt xấu - Lịch vạn niên