NICO-PARIS.COM - Không gian Văn hóa - Giáo dục & Dịch thuật Văn học - Espace Culture - Education & Traduction littéraire
Chân dung

MAI VĂN PHẤN - CHÀNG THI SĨ ĐI BÊN BỜ SÓNG

Thứ tư ngày 23 tháng 5 năm 2012 2:13 AM
Khi gặp Giấc mơ ban mai, Phú quốc cuối mùa hè...của Mai Văn Phấn,  cấu trúc vần khổ ba câu (terza rima) hướng tôi tới Thần Khúc của Dante. Ngỡ Dante đã hút hồn chàng thi sĩ Việt. Thầm nghĩ, chàng dũng cảm thay bởi ngay ở Pháp, thể thơ này từng được Alfred de Vigny, Paul Valéry… tiếp nối và sáng tạo theo cách của mình, nhưng dù trịnh trọng hay mơ ảo, thơ khổ ba câu (tercet) chưa bao giờ chiếm lĩnh được sự đón chào đúng với giá trị đích thực. Những câu thơ lẻ loi mang phong cách gieo vần “lạc khổ” khơi gợi trí tưởng tượng, thả sự mơ mộng, chờ đợi của con người vào cõi vô biên.

Đọc tập thơ mới Hoa giấu mặt, (thơ ba câu) của chàng,  tôi lại nghĩ đến thơ Haiku đặc trưng 17 âm tiết của Nhật. Nhưng tôi thích gọi thơ ba câu của Mai Văn Phấn là những câu thơ "mồ côi" hơn là quy chúng vào một thể thơ nào đó. Trong đời thơ, chàng chưa từng chịu sự áp đặt của một khuôn phép truyền thống nào thì phải.  Thơ chàng đi trong cơn mộng du. Những câu thơ làm cho người đọc hụt hẫng, băn khoăn. Chầm chậm, mỗi bài thơ, một ý nghĩ, một chấm phá, một ghi nhận, một liên tưởng về thế giới thiên nhiên quanh ta, trong vắt như giọt sương nương trên cỏ đâu đó day dứt điểm phận người. Tôi nói “đâu đó” thôi, bởi thơ, người thơ, tình thơ đều như Hoa giấu mặt, ẩn để mà lặng lẽ dâng hương.

Sớm mai hoa nở
Trăng đêm nay
Tỏa hương
(Hoa)

Bóc trái hồng

Vừa chín
Sợ người thỉnh chuông 
(Thu đầy)

Mỗi chặng đường thơ Mai Văn Phấn là một bứt phá vượt thoát vể thi pháp và ngôn ngữ. Anh là một trong những nhà thơ Việt hiếm hoi tự tin trải nghiệm những thành quả thi ca nhân loại và nghiệm sinh chúng qua những tác phẩm của mình. Lật từng trang, nhấm nhi từng câu từng chữ thơ ba câu, tôi thấy rõ một Mai Văn Phấn an nhiên trong cõi riêng tĩnh lặng. Dường như nơi cửa biển gầm gào rắc rến và sóng cả hay bụi ngầu ngã phố phường  bon chen đang nghỉm lặng phía sau anh...

Nửa sáng thu Hải Phòng chưa mấy xa, quán vắng tôi và Trần Hòa Bình ngồi vu vơ, cách biệt qua lớp cây địa lan. Hành trình ngẫu hứng miền Đông Bắc. Café và nhạc Jazz. Màu sắc, hương vị và nhịp điệu gợi đến âm hưởng cô độc của những câu thơ cách điệu văn xuôi hay những con tàu thiếp ngủ sau bão táp trùng dương.

Cũng gần hai mươi năm tôi mới u ơ trở lại cửa biển của Văn Cao, Nguyên Hồng, và của người bạn-nhà- thơ- chấp- nhận- vong-thân- cô- độc để cách tân THƠ: Mai Văn Phấn. Giao tình của văn chương thật lạ. Hai mươi năm không đến thăm nhau vẫn là bạn. Có lẽ tự phía tôi coi mình là bạn chàng nhiều hơn. Vâng, tôi vốn yêu quí tài thơ của chàng.

Nhà thơ Việt nhiều người song trùng nghề kiếm sống. Người ta thường nhắc Xuân Diệu và nay Mai Văn Phấn cùng làm viên chức “Nhà Đoan”. Họ hào hoa tương đồng đều một cực đoan sống chết với Nàng Thơ. Tôn Thơ làm lẽ sống và ý nghĩa cuộc đời trên mặt đất. Cả hai thi sỹ trong các trước tác của mình cùng dẫn Nguyễn Du:  

Bất tri tam bách dư niên hậu/ Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như”

Xuân Diệu thành danh thì rời ngay chân Thư ký Nhà Đoan vì ngán ngẩm. Nhưng Mai Văn Phấn, khi được biết đến vẫn lặng lẽ làm một công chức Hải quan mẫn cán. Mỗi thời mỗi khác, nhưng “ cơm áo không đùa với khách thơ “ chắc không phải là lý do để níu Mai Văn Phấn ở Hải Phòng.

Trong một đối thoại, chàng tự bạch” Tôi sinh ra và lớn lên ở một làng quê hẻo lánh châu thổ sông Hồng (1955). Văn chương, tôi biết vẻn vẹn qua sách giáo khoa phổ thông và một vài cuốn sách hiếm hoi. Thời ấy chúng tôi thường ngâm ngợi hai bài thơ nổi tiếng là “Quê hương” của Giang Nam và “ Núi Đôi” của Vũ Cao…

…Bạn bè mê đọc thơ Xuân Diệu, nhưng tôi không thích lắm. Nếu trở lại tuổi 18  (với tình cảm của người đàn ông chớm năm mươi như bây giờ), tôi sẽ cố gắng tìm đọc thêm nhiều những bài thơ thuần khiết về thiên nhiên. Hãy để cho lần nữa thiên nhiên dạy chúng ta cách yêu…”

Dẫu Mai Văn Phấn chẳng sinh nơi đây, nhưng hồn thơ nơi chàng thi sĩ hào hoa lúc nào cũng mọng căng gió bốn biển. Chủ nhân của những câu thơ có nhịp của vô nhịp. Nhịp sóng. Mỗi con sóng tự làm mới mình sau một lần oằn mình vươn tới. Nhìn thấy bước sóng từ xa nhấp nhô, chuẩn bị đón nhận sự va đập, nhưng ta vẫn giật mình. Ấy cũng là nét đặc trưng thơ Mai Văn Phấn.

Phong vị Hải Phòng có trầm sâu của tinh tế Hà thành, có chân chất đằm thắm sen nhãn khoai lúa của châu thổ sông Hồng và gân guốc vạm vỡ vầng ngực thủy thủ trên mũi tàu hứng bão.  Khí chất ấy, cũng hiện diện trong thơ Mai Văn Phấn.

Bỗng ào đến những sinh viên. Lấp loáng phía sau họ là người đàn ông bảnh bao, áo khoác mỏng màu café, quần bò ống đứng, đôi giày bệt đế mềm. Một ấn tượng lịch lãm.

Tôi lại chăm chú với suất café chậm.

Mùa thu chấm xác lá phượng trên mặt bàn đá cẩm thạch loang ngấn café.

Trần Hòa Bình tiếp điện thoại của ai đó và than rằng lần này đến Hải Phòng đã chớm thu. Hoa phượng tưng bừng náo động biển xanh trời xanh đã thiếp ngủ trên cành thưa mất rồi. Và không gặp được Mai Văn Phấn…

Đám khách đến sau gọi đồ uống có cồn. Âm thanh thủy tinh va chạm.

Ồn ào bốc cao. Tiếng nam:

- Xin giới thiệu với các bạn: Đây, nhà thơ Mai Văn Phấn, một trong những nhà thơ có thiên chức cách tân thơ Việt, đồng thời là chủ nhân của maivanphan.com thuần vị văn chương. May cho tôi tình cờ vừa mới biết mặt nhà thơ mấy chục phút trước.

Vỗ tay rào rào. Những giao đãi hoan hỉ. Tiếng thiếu nữ:

- Đề nghị nhà thơ Mai Văn Phấn đọc thơ ạ…

Gã được gọi là chàng Mai Văn Phấn kia, e hèm hắng giọng rè rè:

- Vâng, xin thư thư đã, mấy hôm nay tôi phải đi nói chuyện thơ, lại bia bọt lạnh, khoản âm thanh đang có vấn đề…

Tôi bỗng nhói lên như bị phản bội. Vì dăm phút trước tôi gọi Mai Văn Phấn, thì chỉ nghe được lào thào, bối rối và cả chút băn khoăn:

- Ô ô ông…đấy à. Sao đường đột thế không biết. Tôi đang kẹt cuộc họp không thế trốn của cơ quan…Lát nữa tôi gọi lại cho ông ngay. Nhắn tin cho tôi địa chỉ ông đang ngồi…

Thi-sĩ-làm-thơ-bên-bờ-biển, vâng tôi đã từng gọi Mai Văn Phấn bằng danh từ trịnh trọng đó. Thì ra thi sĩ bận họp là để đi giao lưu với người hâm mộ. Không sao. Các nhà thơ thường hay ủy mị trước độc giả của riêng.

Bỗng cảm thấy quê trước Trần Hòa Bình vì chính tôi đề xuất gọi cho Mai Văn Phấn. Đã hy vọng một cuộc gặp ngẫu nhiên, tùy hứng. Tùy hứng như  mỗi câu mở đầu bài thơ của Mai Văn Phấn. Nhẩn nha vẽ khói thuốc quanh mặt, Trần Hòa Bình như không để ý đến câu chuyện bên kia hàng rào cây địa lan.

- Mai Văn Phấn luôn luôn ý thức làm mới mình, làm mới thơ. Xứng đáng là một trong những thủ lĩnh thơ Trẻ…bị cháy “sô” là đương nhiên. Đọc thơ Trẻ bây giờ thấy không ít dấu vết ảnh hưởng của hắn. Thơ hắn đã được giới thiệu ở Anh quốc, Hoa Kỳ, New Zealand, Singapore, Hàn quốc… Tự hắn đã tạo áp lực cho hắn..  Bọn mình nhanh nhanh lên rồi chuồn. Không nên làm khó bạn bè…

Chưa thoát được cảm giác khó chịu, nhưng tôi buộc lòng phải chia sẻ với Trần Hòa Bình một nhận xét:

- Tòng sự ở cái ngành lý tài 100%, không biết là phúc hay họa với Mai Văn Phấn nhỉ? Thực lòng tôi sẽ chẳng bao giờ nhớ đến cái ngành hễ nghĩ đến là hình dung ngay một khuôn mặt căng thẳng khó đăm đăm, nếu không có Xuân Diệu ngày xưa, Mai Văn Phấn, Dương Hướng bây giờ và…và ông…ông Trương Quang Được cũng giỏi chữ hay thơ…thì tôi chỉ thấy đó là khối người với sắc phục lạnh lùng..

Bên kia, sau hàng chậu cây địa lan, một chàng Mai Văn Phấn nào đấy cất giọng đọc thơ. Một giọng bèn bẹt, mờ đục những bụi cặn, những câu thơ bị tãi ra lổn nhổn, khề khà.

Giọng chàng ngày xưa trong veo khi đọc thơ, chất giọng đủ lả lướt nhưng sang trọng, tiết chế, lướt qua dấu phẩy(,) , dừng lâu lâu dấu chấm (.), hổn hển dấu chấm than (!). Tự chàng một mình là cả một dàn nhạc với ông nhạc trưởng. Mà chàng có dễ dãi mang những bài thơ “ tặng những người mình yêu mình và mình yêu” đọc tùy tiện ở những nơi quán xá biến chúng thành những bài thơ “tán gái”. Hơn nữa, thơ của chàng chưa bao giờ hy vọng là thơ của số đông. Nó hiện thực đến huyền ảo. Nó không thách đố nhưng thách thức.

Vậy mà chàng đã mang những đứa con tinh thần của mình ra trưng bày ở một nơi sẽ làm chúng ô nhiễm. Những câu thơ tinh tế của chàng vang lên ông ổng như một sự nhạo báng:

Chúng mình hôn nhau trong hành lang hẹp
trên cỏ xanh, trong những góc tối
trên tháp chuông, bên gốc cây cổ thụ...

Bốn bề nước tràn ướt chân
lúc ấy gió thổi rất mạnh

thác đổ đều đều, mưa rơi rất chậm
nhưng tất cả ngọn cây đều bạt về một phía...

Tôi và Trần Hòa Bình ngồi lặng. Chẳng lẽ mới có chút men bia mà thi nhân đã thăng hoa toe toét. Vừa muốn cười vừa không thể cười.

Có thể nói là đau lòng, tôi nhớ một Mai Văn Phấn hơn mười lăm năm trước, sáng ngời như một cậu sinh viên vừa tốt nghiệp thủ khoa, lên lên xuống  xuống Đoàn Chủ tịch Hội nghị những người viết Văn trẻ. Long lanh và tự tin. Tóc ngắn vừa độ, mai xanh lướt dài xuống má, ria mép xanh mơ mềm mại ánh lên những cám dỗ của những nụ hôn tưởng tượng. Gương mặt luôn phảng phất nét cười nụ. Sơ mi cộc tay kẻ ca-rô sáng màu. Quần bò mác KingJo thời đó là cả một gia tài của tuổi trẻ với những đường chỉ vặn thừng chạy song song thời thượng dọc ống quần. Lại đôi giày da màu hạt dẻ, lướt bước êm như cuộn len ném xuống thảm. Mà nghe đâu chùm thơ dự thi mới đăng trên Văn Nghệ đang hứa hẹn vào tới vòng chung kết. Chàng đang giữ vị trí nào đó quan trọng ở Hải quan dưới Phòng.

Giờ giải lao chàng vừa rời Đoàn Chủ tịch là trở thành cục nam châm dính hút phóng viên, nhà báo. Không quá lạnh lùng, nhưng cũng không cởi mở. Một trạng thái đủ để tạo sự sâu sắc, bí hiểm của một thi sĩ dày phông văn hóa tiếp nhận từ trường ốc lẫn tự thân trau dồi. Ở Chàng hứa hẹn phong cách của nhà chính trị gia mà cũng có bóng dáng của một thi nhân không chịu đựng nổi sự tầm thường mòn cũ.

- Thưa nhà thơ trẻ Mai Văn Phấn, nhà thơ có nghĩ là thơ mình hay?

- Tôi không nghĩ là thơ tôi không hay. Tôi tự tin ở thơ của mình.

- Anh kỳ vọng gì ở Hội nghị này?

- Thì biết kỳ vọng gì nếu tôi không kỳ vọng vào thơ. Đó cũng là lý do để chúng ta đang trò chuyện với nhau

- Ở Hội nghị này có bao nhiêu nhà thơ trẻ tầm cỡ như anh?

- Ồ, phép đếm quá đơn giản. Bạn có thể nhắc giúp tôi được mà.

- Bài thơ nào của nhà thơ đáng đọc nhất?

Mai Văn Phấn xòe bàn tay trước mặt. Những ngón tay gày, thanh sạch:

- Bạn thấy ngón nào của tôi đáng quý nhất? Tôi có cần loại bỏ đi một ngón nào không yêu quí?

- Nhà thơ có thầy thơ nào không?

- Bạn cũng có thể làm thầy tôi mà…

Người phỏng vấn không biết làm thế nào, đành hạ bài.. dùng tay nũng nịu vỗ bụp một cái âu yếm vào vai chàng thi sĩ đáo để: Ôi, cái anh này…

Khúc đối thoại ngắn ấy, đã không xuất hiện ở đâu, ngoài hằn nếp trong trí tôi một ấn tượng. Chẳng biết chàng có nhớ, hay cô phóng viên sắc sảo nọ còn ấn tượng.

Ta đối chiếu khúc đối đáp ấy với những cuộc phỏng vấn thường kỳ hằng năm của báo chí mà chàng đã đã chấp thuận, thì cái tinh thần từ những ngày đầu vẫn hoàn toàn xuyên suốt và thống nhất đến tận bây giờ.

Và đây: 5 phút với Mai Văn Phấn. (do nhà thơ Lưu Diệu Vân thực hiện)

Nhà thơ cảm thấy nhu nhược khi phải đối diện với... vẻ đẹp quá sức tưởng tượng (chịu đựng) của mình. Mỗi người chỉ có một lần cơ hội... chết như một nhà thơ.  Một nghịch lý nhà thơ đang tôn thờ? ý nghĩa của Thi Ca. Ngôn ngữ là phương tiện của... sự bất lực và giả dối. Sự bất tận có thể so sánh với... ngu lâu dốt bền. Một bằng chứng huy hoàng của sự thất bại trong đời sống tâm linh của nhà thơ? Thấy mình thành thần tượng. Sự dốt nát của con người được biểu lộ qua hành động... quay vái lạy chiếc áo vừa treo lên giá. Chu vi phòng thủ của sự chết nằm ở… đường bao của sự kiêu hãnh được dát ra mỏng nhất... (Nguồn: damau.org). 

Đêm hôm ấy chẳng biết do rượu, do bị báo chí hay nhan sắc nào đó truy đuổi, gần 1 giờ sáng Mai thi sĩ tay cầm chìa khóa, vẩn vơ đi lại suốt mấy hành lang nhà khách Chính phủ số 10 Chu Văn An gõ cửa khắp các phòng. Tôi và Vũ Khánh, Nguyễn Hưng Hải đang ngủ thì nghe thấy động, tưởng trộm nhao ra. Mai Văn Phấn toát mồ hồi, đang tần ngần khổ sở:

- Này ông có nhớ phòng tôi ở đâu không nhỉ, tôi cần về nghỉ mà không nhớ ở chỗ nào nữa..

- Thì số phòng ghi ở chìa khoá

- Nhưng tôi tìm suốt rồi mà không tìm ra. Có cả chục phòng số trùng nhau… mới chết chứ.

Tả tơi, giọng chàng tuyệt vọng như muốn vỡ ra. Tội nghiệp mà cũng nực ruột. Chẳng bù cho lúc chiều lạnh chàng lùng giữ vòng vây nhan sắc.

- Ông không nhớ ở tầng nào à?

- Làm sao tôi nhớ được, thì tôi đi theo mọi người mà. Cứ phải mở cửa ra nhìn thấy túi đồ của mình thì tôi mới nhớ được.

Nghe nói về sự không nhận diện được ”kiến trúc mặt tiền“ thì ngay cả đến “ bà cụ thân sinh ra con gái “ thi sĩ cũng phải bó tay vì tính quên đường. Chàng được vợ sai mang quà biếu cô giáo của con gái út, nhân ngày 20/11 ngay dãy nhà đối diện cùng phố Cát Cụt, nhưng lệch khoảng hơn chục số nhà. Vậy mà chàng đã không tìm nổi địa chỉ, vì cánh cửa ngôi nhà đã khép che mất chiếc tủ kính bày hàng tạp hóa làm vật chuẩn. Nhà chia lô mặt phố và cánh cửa phòng khách nhà nước giống nhau dập khuôn kiểu trại lính, thì một nhà thơ cách tân như Mai Văn Phấn không thể nhập tâm là phải. Hỏi thăm hàng xóm, sợ mang tiếng ông bố  vô tâm. Thôi về, đành lỗi việc với vợ.

Mà lạ, thế mà có thời chàng từng làm lính lái xe quân sự vào Nam ra Bắc, phải đi sông Hương, núi Ngự nhiều lần, may mà còn nhớ đường về nhà (!).

Nếu hình thức hoặc tính đãng trí không nhớ “mặt tiền “làm nên diện mạo một nhà thơ thì có gì đáng nói nhỉ. Nhưng chàng đây hiểu biết cổ văn Việt, không lơ mơ Trung Hoa, đọc nhiều trước tác triết và chắc chắn không ít lý số hoặc phong thủy. Một người như chàng sống nương đất trạng Trình thì không thể không quan tâm đến những sự ấy. Chàng đã từng dị ứng không ít lần thứ “văn hóa trạng“ dân gian tự bằng lòng với cái vốn tự nhiên mà xoay xỏa vun vén kheo khéo trong không gian làng mà nổi nênh. 

Chàng hướng tới nguồn thơ đương đại có “tinh thần trạng”, nhưng phải là thứ “tinh thần trạng” như cụ Trạng Trình đã truyền dạy. Một sự “vong thân“ luôn luôn diễn tiến, không phải nhà thơ nào cũng đủ văn hóa để tự tin phủ nhận mình bằng cách làm mới mình như chàng.

Vẫn lối sỏi, hoa dâm bụt rặng cúc tần tầm xuân ao rau muống gốc đa quê thấm đẫm hồn cốt nhưng chúng đã được chàng làm mới hình ảnh, làm mới cảm xúc bằng đương đại của thứ tiếng Việt đương đại. Bởi hơn ai hết chàng hiểu, rau muống ngày xưa chỉ luộc xào làm nộm đã là mỹ vị, thì nay các đầu bếp Việt có cả món rau muống chiên. Thức ăn còn thế huống chi thế giới thơ ca vốn được các thi nhân coi như thần linh. Nhưng chắc chắn, người ta không thể làm mới một thứ đã cũ nếu như không thông thuộc cái cũ.

Tôi đoan quyết, Mai Văn Phấn hay Nguyễn Quang Thiều - những nhà thơ quan trọng nổi tiếng cách tân những năm 80 thế kỷ trước không phải tay mơ khi làm thơ Lục bát. “Trên sáu/dưới tám “ là giá trị bất biến của thơ truyền thống Việt, nhưng cái đẹp của thơ Việt đến hôm nay với giá trị tự thân đương thời và những tích hợp tinh hoa thơ nhân loại thì dịch chuyển quá xa so với chuẩn định vàng đó. Mà Mai Văn Phấn là nhà thơ có tài và có lương tri.

Chẳng lẽ hơn mười lăm năm mới trở lại Hải Phòng mà không gặp được Mai Văn Phấn thì cũng nhạt nhèo. Nản, Trần Hòa Bình trước khi bỏ đi với đám học trò, chua thêm:

- Tôi không thân với Phấn, nhưng tôi cam đoan kẻ đọc thơ Phấn bên kia là “giả Phấn”

Trần Hòa Bình hứa sẽ trở lại ngay. Muốn tin Bình nhưng tôi vẫn ngờ. Ôi lại một lới hứa của nhà thơ.

Tôi đang định bấm máy gọi lại “thi sõ nhà đoan”  để xác thực, thì Mai Văn Phấn lịch xịch đến. Ông Phó chi Cục trưởng Hải quan Hải Phòng phong thái vẫn hào hoa đương độ, lại đi chiếc xe máy “quá khiêm cung“. Tôi thất vọng vì sự tưởng tưởng. Con Wave không biết đồ hiệu Honda hay hàng Tàu nhái nham nhở màu sắc. Thế mà tôi trót hình dung thi nhân ngồi trên dòng tiền chảy vào chảy ra dưới dạng hàng hóa triền miền chỉ cần yên lặng thôi chẳng cần tiêu cực hay tích cực gì gì thì cũng phải ngự chiếc X5 lạnh lùng hoặc BMW hung tợn. Sống giữa những con số, hàng hóa, mã thuế mà lại làm được thơ hay thì cũng hơn cả lạ lùng ở nước Việt.

Tôi quên phứt gã giả danh Mai Văn Phấn nào đó còn đang lên đồng mà  hút vào quan sát Mai Văn Phấn thật dựng con Wave thương tích cẩn thận ngắm sau trước vuông góc với vỉa hè, y như căn chỉnh câu thơ trước với câu thơ sau theo khuôn phép. Tạch, khóa cổ, khóa càng. Thi sĩ xách chiếc túi giấy đựng hàng của siêu thị nào đấy bước đu đơ vào quán. Mắt nheo nheo tìm kiếm. Tôi giơ tay lên…

Chúng tôi ngồi đối diện. Nhìn thẳng. Có một chút gì gượng gạo lẫn thân thiết. Và cả bao điều muốn cởi tháo bung tuột, phơi bày, muốn gào lên át đi tiếng sóng ngoài xa rồi đột ngột hạ giọng thầm thì. Chúng tôi đã thật gần gũi nhau mà cũng xa cách nhau bao nhiêu.


Chiếc xe Wave gợi đến sự phóng túng buông thả một cách bụi bặm, thì ông chủ của nó lại khiến tôi liên tưởng tới miền niêm nót, óng nuột nào đấy. Có lẽ trong số nhà thơ đương đại nổi tiếng thì Mai Văn Phấn là một trong những người điển trai nhất. Chàng luôn thu hút vô số sự thổn thức của các nữ sinh viên yêu thơ đã đành. Nhưng cũng không ít tâm tình thiếu phụ lao xao rung động trước thơ chàng và cả khuôn mặt dường như thời gian bất lực, luôn luôn mới như là tuổi bốn mươi. Mắt lạnh, nhưng đó là cái lạnh của người đang trầm tư với thơ, với đời. Cái cằm râu lởm chởm, dài ngắn đen nhức nhối huyền diệu như là những cái hôn dài ướt trong bóng đêm hay còn đâu đó chờ đợi.

Tôi bỗng cảm giác Mai Văn Phấn đang ngơ ngác, lo âu:

- Thế mà ba hay bốn năm bốn mình mới chạm mặt trực tiếp với nhau nhỉ. Thời nay Internet thu ngắn khoảng cách ảo của con người nhưng lại đẩy xa khoảng cách thật của chính con người…

- Nhưng ngày nào, tháng nào mà chúng ta không gặp nhau đâu. maivanphan.com bao giờ thì phục hoạt đây?

- Tôi còn giữ cả chùm truyện ngắn của ông chưa kịp post. Hacker nó hành, mà mình có làm gì họ đâu. Khi thông báo với bạn đọc tạm thời đóng website người tôi có cảm giác bị nhấn chìm trong trống rỗng, trầm cảm, thậm chí bi phẫn y như trạng thái tiêu cực bí bức trước cánh cửa thơ mỗi khi bất lực. Internet chỉ là phương tiện hữu hiệu để chuyển tải thông tin văn chương đến với số đông. Đã là văn chương thì là văn chương chứ không thể chia ra “văn chương mạng” hay “văn chương giâý“. Sự giả trang trên mạng hay trên giấy thì cũng tương đồng như nhau.

- Thời buổi này, hành động bất cứ điều gì tử tế đều phải “vong thân “ rồi mới “ vượt thoát” được…

Dùng chính những chữ của chàng để an ủi chính chàng và dường như cũng để trấn an chính tôi nữa. Phấn bỗng ngồi thừ nhìn mãi những xác lá phượng bay đâu đó. Tôi buột ra:

- Rồi sẽ thế nào nhỉ?

- Chẳng thế nào cả. Cuộc sống thì vẫn qua theo cách riêng của nó. Thơ ca cũng vậy… Chàng sột soạt lấy ra một vật trong chiếc túi giấy giơ lên cao và giũ giũ  nói: - Ông có biết là cái gì đây không? Nó là chiếc túi lưới để giặt đồ mỏng cho khỏi  xơ rách trong máy giặt. Tìm mãi hôm nay mới kiếm được. Tôi có niềm vui kỳ quặc là được giặt quần áo và phơi quần áo cho vợ con ông ạ…

Kỳ quặc gì đâu, thế hệ chúng ta trưởng thành gần nửa đời thời phân phối diêm, dầu hỏa, đám nhân sinh văn nghệ không biết giặt quần áo không lau nhà cho vợ con thì làm sao có lý do để nhìn cuộc đời đến bây giờ.

Nghĩ vậy, và tôi im nhớ đến chuyện của một nhà văn lão thành, nổi tiếng ở Hải Phòng. Rằng ông vốn quí, đã viết chân dung Phấn cả năm sáu ngàn chữ, rồi vẫn để ngăn kéo. Nhiều buổi tối ông đứng trước của nhà Phấn định bước vào rủ đi café, nhưng thấy vợ nhà thơ đang đọc bản thảo của chồng, còn nhân vật chính thì nô đùa với hai đứa con gái như những học sinh trung học. Ông đã lui bước, chấp nhận một mình.

Mai Văn Phấn được hai cô con gái ngoan ngoãn, học giỏi. Thiếu nữ lớn vừa tốt nghiệp Đại học Ngoại thương, hiện chờ ngày sang Anh làm  MBA kinh tế. Con gái út học trường chuyên. Có cô giáo gốc Hà Nội đọc hàng ngày những tác phẩm của chồng và những gì người ta viết về chồng mình. Khi biết tôi viết gì đó về mình, chàng liền xuống giọng:

- Ông ạ, tôi có thế nào thì cứ viết thế. Đừng thêm dấm ớt vào mấy vụ em út là tôi chết oan với bà xã. Bọn mình bị vợ đuổi ra khỏi nhà thì biết đi đâu?

 Uh..h…ai bảo có mẽ đào hoa cho lắm vào. Một người nghiêm cẩn từ việc công đến việc tư như Phấn chẳng nhẽ tôi lại dọa cho mất thăng bằng, khiến nàng Thơ lao đao hay sao.

Bên kia hàng cây địa lan, gã giả danh Mai Văn Phấn khụng khịnh đi ra cùng với các fan hâm mộ. Ngay trước mũi Mai Văn Phấn thật và tôi. Những định nói cho Phấn biết sự vụ. Nhưng liệu có cần thiết không nhỉ. Một nhà thơ mà được người khác mạo danh mình đi đọc thơ mình, dù cho ở nơi quán xá, xét cho cùng cũng chỉ vài thi nhân có hạnh phúc ấy. Rõ chuyện biết đâu chàng sẽ lại thắc thỏm lo âu. Thứ lo âu muôn thuở vội vã tôi cảm nhận và bắt gặp ở chàng, dù thoáng chốc trên đường chạm nhau ở xứ Đông hay xứ Đoài. Thôi thì hãy nói chuyện cuộc đời. Bây giờ thiên hạ còn mạo danh nhau làm những chuyện nghiêng sông lệch núi mà có thấy làm sao.

Đúng lúc Trần Hòa Bình “a lô” tiếp tục cuộc hành trình Đông Bắc.

Mai Văn Phấn quýnh quánh vò vò chiếc túi lưới giặt đồ. Chàng cô độc và buồn phiền ở đâu đó bên trong. Tôi cảm nhận được điều ấy ở chàng. Nhưng gọi ra tên miền cô độc ấy thì không. Về  Hải Phòng về thơ về chàng Mai thì còn chưa hết điều tôi muốn nói. Mà cũng chẳng dễ gì để nói.

Phải không Mai Văn Phấn, chúng ta mất dần từng tế bào, nhưng thơ và cuộc đời mãi luôn trẻ.

Lúc này, thì hình ảnh ấy đang nhạt nhòa, mà nhường chỗ cho một trường đoạn khác mà tôi vẫn hình dung bấy lâu: Mai Văn Phấn lững thững đi bên mép sóng  biển Đông Bắc trong đêm trăng suông bạc trắng. Dấu chân tiếp dấu chân cô độc trên cát, phút chốc sóng biển đã xóa nhòa, phẳng mịn. Những dấu chân còn “vong thân” huống hồ sự đổi mới, cách tân thơ của thiên niên kỷ mới, chàng Mai Văn Phấn không vong thân, thì làm sao có một Mai văn Phấn đang đi bên lệch cả miền sóng?

N.T.T.K

Chia sẻ trên Facebook
 Ti?t l? tuy?t m?t v? nh?ng chàng áo ?en bên c?nh Putin(VTC News) - Trong m?t chuy?n th?m c?a ông Putin ??n Gruzia khi còn là T?ng th?ng, các nhà báo ?ã rút máy ?nh ?? ch?p tr?m, nh?ng ngay l?p t?c ch?m laser c?a súng ng?m xu?t hi?n trên trán h?.
 QH Pháp phê chu?n qu? c?u tr? m?i cho eurozoneNgày 28/2, Qu?c h?i Pháp ?ã phê chu?n C? ch? ?n ??nh châu Âu (ESM), ???c coi là qu? c?u tr? th??ng tr?c t??ng lai c?a Liên minh châu Âu (EU).
 "Th? t??ng Kan ?ã c?u Nh?t B?n"Trong kho?nh kh?c ?en t?i nh?t h?i tháng ba n?m ngoái, gi?i ch?c Nh?t th?m chí ?ã tính t?i kh? n?ng b? c? th? ?ô Tokyo, nh?ng th?m h?a h?t nhân ?ã ???c ch?n ??ng trong gang t?c, sau quy?t ??nh c?a th? t??ng khi ?ó Naoto Kan.
 Quân ??i Syria ?ánh chi?m quy?t li?t các qu?n n?i d?yQuân ??i Syria hôm nay (29/2) ?ã th?c hi?n m?t cu?c t?n công t?ng l?c trên b? nh?m giành l?i các khu v?c ?ang b? l?c l??ng n?i d?y chi?m ?óng ? thành ph? Homs.
 Con trai trùm truy?n thông Murdoch t? ch?c do bê b?i nghe lénJames Murdoch, con trai trùm truy?n thông Rupert Murdoch hôm nay 29/2 tuyên b? t? ch?c Ch? t?ch News International, công ty con c?a News Corp t?i Anh.
 WikiLeaks: Nga bàn giao cho Israel b? mã ?? crack S-300 c?a Iran(GDVN) - WikiLeaks cho bi?t r?ng Nga ?ã chuy?n giao cho Israel b? mã ?? crack các h? th?ng phòng không c?a Iran.
 L?i b?o lo?n ? Tân C??ng, 12 ng??i ch?t(NL?O) – Ít nh?t 12 ng??i ?ã thi?t m?ng trong v? b?o lo?n m?i t?i khu t? tr? Tân C??ng, tây b?c Trung Qu?c ngày 28-2, theo thông tin c?a Tân Hoa Xã.
 Philippines cho phép khoan d?u trên bi?n, dù Trung Qu?c ph?n ??i(Dân trí) - B?t ch?p s? ph?n ??i c?a Trung Qu?c, Philippines v?n quy?t ??nh s? b?t ??u cung c?p h?p ??ng th?m dò d?u khí cho m?t s? công ty n??c ngoài t? tháng t?i, k? c? t?i nh?ng khu v?c tranh ch?p v?i Trung Qu?c trong vùng Bi?n ?ông.
 M?: R?i tr?c th?ng b?o v? b? bi?n, 3 ng??i m?t tíchTheo AFP, ít nh?t m?t ng??i b? th??ng và ba ng??i m?t tích khi chi?c tr?c th?ng c?a L?c l??ng B?o v? b? bi?n M? g?p n?n t?i bang Alabama ? mi?n Nam n??c này.
 Th? t??ng Putin ???c b?o v? nh? th? nào?Dân Vi?t - Dù r?t hi?m khi ch?p ???c nh?ng b?c ?nh ông Putin và các v? s? “h?m h?” trong cùng m?t khuôn hình, song xung quanh nhà lãnh ??o này bao gi? c?ng là hàng tr?m ánh m?t dõi theo v?i s? trung thành tuy?t ??i.
T?o h?p thông tin c?a b?n
Xem ngày tốt xấu - Lịch vạn niên