NICO-PARIS.COM - Không gian Văn hóa - Giáo dục & Dịch thuật Văn học - Espace Culture - Education & Traduction littéraire
Bút ký

Marrakech - hòn ngọc của Vương quốc Maroc

Chủ nhật ngày 20 tháng 5 năm 2012 12:00 AM

Lơ ngơ gia oi nồng ca sân bay Merana, tôi lướt nhn dng bin đón mang tên công ty mình. Người đàn ông nhám đen, râu rm rt nh trắng tiến đến hong chào thân quen:

- Chào bà! Máy bay do này hay tr quá! Chc bà rt mt ri! Đ tôi đưa bà v khách sn ngay! Bà v

Loáng thoáng gia chui tiếng Pháp lo xo âm thanh rp, tôi vui mng nhn ra tên khách sn đi tác đt phòng:

- Chào ông! Vâng, La Mamounia! Ông làm ơn đưa tôi v khách sn nhanh đi! Sp tr gi hn ca tôi!

- Thưa, tôi biết! Tôi biết! Xin bà c đ tôi xách hành lý!

Mt đám đông các dch v đi tin, taxi, nước gii khát… lao nhao ùa ti. n ào tiếng trng nhc ca nhóm vũ công biu din chào mng khách ngoài sân bay. Người đàn ông liếc gật với nhóm người n, gt đám người kia, làm động tác t nhiên khoác vai tôi kéo xch đi, ming không ngớt quát rt to bng th tiếng ca h, có l là «Nước sôi! Tránh ra! Lui ra!». Dù hong lon vì b kp cng gia cánh tay nng th mùi tht cu đc trưng xc thng vào mũi, tôi đành phó mc, mong sao mau chóng thoát ra khi s nhn nháo đã được cnh báo trước này.

Chiếc xe màu sa st so g sơn, kính rạn vênh vao trnh trng ch tôi.

Người rm râu cht valises vào cp xe, cười cúm rúm :

- Mi bà! Xin li bà! Hôm nay là ngày sinh nht 80 tui ca m tôi. Bà y tng Paris cách đây 5 năm. Không khéo bà cũng từng biết bà y đy. Tôi đã dành chiếc xe sang trng cho gia đình đưa đón bà y. Vâng, ai cũng ch có mt m! Bà c ca bà đang đâu? Năm nay còn mnh không…?

Tôi thoáng ngây người trước tm bin xanh tên công ty mình trên kính chiếc xe sch s đu cách đó không xa…Người đàn ông đy tôi lên xe anh ta, tiếp tc liến thong:

- Chc ln đu tiên bà ti Marrakech! thành ph này bà phi tuyt đi cn thn. Người Marrakech (Ma-rc) còn được gi là người Arnakech (Ma-xoáy) đy !

Xe bn bt rn ràng n máy.

- Ông có th tăng điu hòa lên được không?

- Vâng! Bà c t nhiên xoay móc phía dưới ca kính trái. Mi bà ngi dch sang phi ko gió quá. Marrakech cũng bi bm ô nhim chng kém Paris phi không bà? Do cái thành ph qu quái này quá nhiu xe cũ và ti tàn. Mua xe mi phi tr thuế quá cao. Nhng xe như ca tôi đây là t tế lm so vi nhiu xe taxi khác đy thưa bà!

Xe ngon mc len li áp đo lc đà, cam nhông, xe máy… Người tôi chao, lc, git theo tay lái.

Xe dng. La Mamounia huyn ảo chao đo trước mt. Người đàn ông bm, bt công tơ:

- Thưa bà! Xin bà 600 dirhams thôi !

Tôi lúng túng:

- Xin li! Tôi tưởng khách sn và đi tác đã tr tin!

- Không đâu ! Bà mà đi xe ca khách sn thì gi này chưa v đến nơi. Tài xế ca h chm…hơn lc đà thưa bà!

- Tôi không có tin dirhams...

- Không sao! Bà có th tr tin  Euro cũng được. Bà c đưa tôi 50 euros là ổn ri.

- Tri! 50 euros? Cho 5 km ư?

- Vâng, thành ph du lch mà bà! Chúng tôi sng nh khách du lch. Mi đu tư, xây dng, cuộc sống của chúng tôi đu vì khách c. Khách là ân nhân ca chúng tôi.

Nói thách giá là văn hóa máu tht ca người Maroc. Trả giá - mặc cả cũng là bản năng của người Vit:

- Tôi ch có t 20 euros thôi. Nếu ông không nhn thì vào khách sn gp đi tác ca tôi, người bn xứ cho dễ nói chuyện. H s tr cho ông.

Tài xế nhn t 20 euros trên tay tôi, vui v xung xe, m ca cho tôi ri t đng m cp:

- Còn chiếc laptop ca tôi?

- Lúc sân bay, bà ch có hai chiếc valises nh này. Bà nh xem có quên nó ở đâu không? Vâng tôi đã nói ri, thành ph này toàn “ma-xoáy”. Nhng ngày lưu đây, bà phi cc kỳ cn thn. Nếu cn đi đâu, bà nên gi cho tôi! S ca tôi đây…

- Ôi, tôi không còn thi gian na! Tôi nhớ…không, tôi ch nh gì c! Thôi, thôi ông đ cho tôi đi.

Nhân viên khách sn mc đng phc cúi chào, đ hành lý t trên tay tài xế.


Ta có th không biết đến Maroc, nhưng không th không biết cái tên Marrakech. Có th nói Marrakech ging như đôi mt to, sc so ca người ph n Maroc, mi đu làm người ta ngn ngi, nhưng càng nhìn lâu vào đôi mt y s càng b quyến rũ trước v đp thăm thm và huyn bí . Marrakech không thu hút người đến ngay trong ln thăm đu tiên bi cái cm giác đ phòng đè nng: Thành ph tai tiếng vi các t nn trm cp, la lc, chém giết, hi l, hàng gi... Hiu đôi chút v thành ph và con người đây, đnh trước và theo đúng chương trình thăm đã vch ra thì mi đim đến s là mt phát hin bt ng.

Thành phố được chia làm hai khu khác bit : Guéliz là thành ph mi, được xây dng bi người Pháp sau này, mang kiến trúc hin đi, là tr s ca các công ty nước ngoài, các ngân hàng và y ban hành chính, các hãng du lch và thương mi cao cp. Người ta khuyên tôi đừng b qua vườn Majorelle đc đáo có ngôi bit th ca nhà thi trang vĩ đi người Pháp Yves St Laurent, ging mt nhà bo tàng xinh xn trưng bày b sưu tp tư nhân giá tr ca ông. Đi l Mohammed V. dài 3 km ni Guéliz và La Medina (thành ph cũ), nơi ng tr lăng tm ca by v Thánh, được người dân đây tôn sùng là đt Thánh.



V
ườn Majorelle nơi có ngôi bit th ca Yves St Laurent

Ngược v thế k XII, Marrakech lúc by gi là kinh đô c Berber dưới các triu đi Almoravides và Almohades nm trên min đng bng « Haouz », được bao bc bi 19 km tường thành màu đ xây nên t cát hng và vôi nhm thay thế hàng rào gai đ bo v các trang tri đu tiên ca người Almoravide. Nhng trang tri này gm các b lc quanh núi Atlas, nhng du mc ca sa mc Sahara, nhng b tc châu Phi bi trn và các nô l da đen... (Ta có th nhn thy người dân ca Marrakech ngày nay có màu da đen sm hơn so vi dân các vùng khác ca Maroc). Bc tường tượng trưng cho sc mnh ca thành ph vi 200 pháo đài vuông, chín cng thành đ s dn vào La Médina, mt kit tác ca kiến trúc thi Trung đi.



B
c tường thành màuđ

Đi b qua khi cng tường thành, sng sng ngn tháp ca Thánh đường Hi giáo Koutoubia, vi chiu cao 77 mét, được mnh danh là tháp Eiffel ca Maroc, là mt công trình ngh thut đp nht Bc Phi, đin hình ca kiến trúc Tây ban nha Hi giáo (hispano-mauresque). Truyn thuyết k rng khi mi được xây, Koutoubia b chy máu, màu máu đ ngm lên các tường thành, nhum đ các đa danh làm nên cái tên « Al Hamra » (Đ) và tr thành màu ca nn c Maroc. Marrakech (tiếng rp là Marakush) cũng là gc ca tên nước Marocco. Tháp được xây bng nhng tng đá hng vi ngh thut trang trí các đường vin cong xen k vi sơn hoa tiết ha, trm khc hình trin tròn. Bn qu cu bao quanh đnh tháp vi qu cu ln nht có chiu ngang 2 mét, là biu tượng ca mt tri, mt trăng và các vì sao. Truyn thuyết cũng k rng nhng qu cu đó trong bng vàng, có phép màu nhim đ gi cân bng cho toà Thánh đường, được đúc bng n trang ca mt hoàng hu đi vua Yacoub el Mansour. Nàng làm vic này đ sám hi vì mt ngày đã không theo đúng nhng nguyên tc ca l Ramadan.



Thánh đ
ường Hi giáo Koutoubia

Mun thy được v đp trn vn lung linh ca Koutoubia, phi đi lúc hoàng hôn buông xung. Bn phía ca ngn tháp trm khc khác nhau n  hin qua ánh sáng huyn o ca đêm.

Dc theo mt con đường nh rp bóng cây vi nhng trái cam vàng trĩu nng là đin La Bahia (Người đp). Sidi Moussa là quan tha tướng dưới triu đi Moulay Hassan. Ph đin mang tên người đàn bà được ông sng ái nht, là mt trong 24 chánh phi ca ông, được xây vào năm 1880, kết thúc sau 7 năm là tinh hoa ngh thut ca nhng bàn tay th gii nht được tuyn chn k lưỡng trên toàn x, tích t nguyên vt liu quý hiếm thi đó, vi 160 snh đin và khuê phòng, được bao quanh bi 8 ha vườn xanh tĩnh lng um tùm nhiu cam, nhài, bách, c.... Ngoi snh được lát bng đá hoa được chuyn đến t Meknès, có chiu dài 50 mét, rng 30 mét, nm gia nhng hàng ct khc chm tinh tế, được trang đim bng ba bn phun nước. Ni snh được lát bng đá hoa Ý. Kiến trúc đin mang đm nh hưởng kiến trúc Andalousie được th hin qua các mosaic trên các vòm trn, các cánh ca, duyên dáng, cu kỳ, sang trng. Ngoài các khu vườn riêng dành cho bn người v và 24 ái n, quan tha tướng ưu ái cho nàng La Bahia rt nhiu khonh vườn thanh nhã nht và vô s nhng khuê phòng được trang đim kỳ công nht.



Đi
n La Bahia (Người đp)

Do phi mua li t t đt và nhà xung quanh đ xây đin nên kiến trúc ca đin không có s thng nht v tng th. Người thăm nhn được s khác bit trong cách trang trí gia các khu vc khác nhau, nơi trang nghiêm đm thm, nơi màu sc vui tươi, có th là đ chiu theo tâm trng ca các m n trong đin.

Ri ph đin «Người đp », lc trong mê cung ca vô s các ph nh vi các tường thành rc ri ca các đin, các ph, các tòa thánh bao quanh Hoàng cung dưới cái nng nóng ca min sa mc, hương hn các vua, các hoàng t, công chúa s đưa đy, hút chân bn đến lăng tm ca triu đi Saadiens.

Đây là mt di chng lch s ca mt triu đi chìm trong ti ác, chém giết, đu đc và phn bi ln nhau được xây t thế k XVI. B b rơi gn hai thế k, phi ti năm 1917, lăng tm mi được khám phá và m ca đón công chúng. Toàn khu lăng tm nm gia mt khu vườn đy hoa, là biu tượng cho thiên đường ca Thánh Allah. Tòa m chính gm mt sàn riêng được chia làm ba gian bi nhng ct đá hoa trng. Sàn th nht vi vòm trn un cong được trang đim bng nhũ đá tr trên bn ct đá hoa xám làm sàn cu nguyn. Mt tháp sáng nh xuyên tường dn ánh sáng vào. M vua Ahmed el- Mansour đt sàn gia cùng các vua kế v vi 12 ct đá hoa (mt cân đá thi đó đi bng mt cân mía). Sàn th ba dành cho các hoàng t chết yu, các công chúa, hoàng hu, phi tn... Phía ngoài là các ngôi m đá ca quân hu và lính có công vi triu.

Trước khi ri La Médina, hãy ghé thăm Qung trường Jamaâ El Fna được dch là « Hi tn thế », hay là «qung trường mt trí nh ... ». Nếu là ph n, bn ch nên din váy đm và ch đi mt mình. Nhng người đàn ông râu rm xa l rt có th s sán vào bn, tc váy lên và xoay bn vào mt điu vũ nào đó gia qung trường. Người ta k, ngày xưa, có mt tòa Thánh đã b sp đ ti đây trong khi tt c các ngôi nhà xung quanh còn nguyên vn, ging như mt s trng pht ca Thánh. Thuở ấy, đây cũng là nơi chém và phơi đu các ti phm đ làm gương. Người đi qua li qung trường nng mùi chết chóc này đu s hãi, ni s hãi ám nh vô hình làm cho con người mt tnh táo, không còn ý thc được ngay c mình là ai. Nhưng đây là ngã tư qua li không th tránh khi đ ti các đim khác, ti các Souks (tim, ca hàng) nên dn dn qung trường đã tr thành mt cái ch khng l, trung tâm buôn bán, văn hóa, du lch ca Marrakech. Nơi đây có nhng người k các câu chuyn huyn thoi ly kỳ, có nhng màn biu din do l lùng, tp hp các sáng to đc đáo t kch nói đến âm nhc, th hin mt cách phong phú bn sc văn hóa truyn thng. Vào lúc hoàng hôn, khong 18 gi, khách du lch nếu ti đây ln đu git mình khi thy t các ngóc ngách ca các ph nh đến các đi l, tng đoàn người đ ra đi v hướng ca qung trường. Cuc sng nhn nhp l hi ca thành ph ch bt đu lúc này. Nhng người biu din vui tính, đy thin cm, mi mc khách xem tham gia vào các màn trình din, r rê người xem chp nh và trước khi bn ri bước s năn n đòi bng được bn m ví, với giá bất ngờ!

Khói bếp trng dày đc bc lên nghi ngút t các quán ăn, ngào ngt thơm mùi các món l làm cho khách thy bng đói cn cào.



Qu
ng trường Jamaâ El Fna

thành ph th công, các Souks ca La Médina đưa người ta v vi nhng câu chuyn ca nàng Sheherazade vi vô s các mt hàng truyn thng mang đm phong tc ca người dân đây: Trang phc c truyn, đ trang sc, hàng da làm theo cách thc gia truyn, nhng tấm thm kỳ công, đèn làm bng da cu...

 

Muốn tận hưởng không khí trong lành, yên tnh và sch s, Marrakech sẽ không phải là đim đến lý tưởng. Nhưng đ tìm hiu mt lch s, mt sc v duyên dáng ca nn văn hóa, kiến trúc và phong tc đc sc thì ta đng quên thành ph Ma xoáy – Marrakech. Du thành ph có làm ta từng hoang mang, kh s khi đến nhưng lúc đi mấy ai không luyến tiếc khong thi gian ngn ngi không đ đ khám phá hết phong tc, v đp bí n nơi đây và thm hn s có ngày quay tr li vi thành ph huyn thoi nghìn l mt đêm...

N.C

Ảnh: Cá nhân và Lưu trữ Le Figaro

Chia sẻ trên Facebook
 Ti?t l? tuy?t m?t v? nh?ng chàng áo ?en bên c?nh Putin(VTC News) - Trong m?t chuy?n th?m c?a ông Putin ??n Gruzia khi còn là T?ng th?ng, các nhà báo ?ã rút máy ?nh ?? ch?p tr?m, nh?ng ngay l?p t?c ch?m laser c?a súng ng?m xu?t hi?n trên trán h?.
 QH Pháp phê chu?n qu? c?u tr? m?i cho eurozoneNgày 28/2, Qu?c h?i Pháp ?ã phê chu?n C? ch? ?n ??nh châu Âu (ESM), ???c coi là qu? c?u tr? th??ng tr?c t??ng lai c?a Liên minh châu Âu (EU).
 "Th? t??ng Kan ?ã c?u Nh?t B?n"Trong kho?nh kh?c ?en t?i nh?t h?i tháng ba n?m ngoái, gi?i ch?c Nh?t th?m chí ?ã tính t?i kh? n?ng b? c? th? ?ô Tokyo, nh?ng th?m h?a h?t nhân ?ã ???c ch?n ??ng trong gang t?c, sau quy?t ??nh c?a th? t??ng khi ?ó Naoto Kan.
 Quân ??i Syria ?ánh chi?m quy?t li?t các qu?n n?i d?yQuân ??i Syria hôm nay (29/2) ?ã th?c hi?n m?t cu?c t?n công t?ng l?c trên b? nh?m giành l?i các khu v?c ?ang b? l?c l??ng n?i d?y chi?m ?óng ? thành ph? Homs.
 Con trai trùm truy?n thông Murdoch t? ch?c do bê b?i nghe lénJames Murdoch, con trai trùm truy?n thông Rupert Murdoch hôm nay 29/2 tuyên b? t? ch?c Ch? t?ch News International, công ty con c?a News Corp t?i Anh.
 WikiLeaks: Nga bàn giao cho Israel b? mã ?? crack S-300 c?a Iran(GDVN) - WikiLeaks cho bi?t r?ng Nga ?ã chuy?n giao cho Israel b? mã ?? crack các h? th?ng phòng không c?a Iran.
 L?i b?o lo?n ? Tân C??ng, 12 ng??i ch?t(NL?O) – Ít nh?t 12 ng??i ?ã thi?t m?ng trong v? b?o lo?n m?i t?i khu t? tr? Tân C??ng, tây b?c Trung Qu?c ngày 28-2, theo thông tin c?a Tân Hoa Xã.
 Philippines cho phép khoan d?u trên bi?n, dù Trung Qu?c ph?n ??i(Dân trí) - B?t ch?p s? ph?n ??i c?a Trung Qu?c, Philippines v?n quy?t ??nh s? b?t ??u cung c?p h?p ??ng th?m dò d?u khí cho m?t s? công ty n??c ngoài t? tháng t?i, k? c? t?i nh?ng khu v?c tranh ch?p v?i Trung Qu?c trong vùng Bi?n ?ông.
 M?: R?i tr?c th?ng b?o v? b? bi?n, 3 ng??i m?t tíchTheo AFP, ít nh?t m?t ng??i b? th??ng và ba ng??i m?t tích khi chi?c tr?c th?ng c?a L?c l??ng B?o v? b? bi?n M? g?p n?n t?i bang Alabama ? mi?n Nam n??c này.
 Th? t??ng Putin ???c b?o v? nh? th? nào?Dân Vi?t - Dù r?t hi?m khi ch?p ???c nh?ng b?c ?nh ông Putin và các v? s? “h?m h?” trong cùng m?t khuôn hình, song xung quanh nhà lãnh ??o này bao gi? c?ng là hàng tr?m ánh m?t dõi theo v?i s? trung thành tuy?t ??i.
T?o h?p thông tin c?a b?n
Xem ngày tốt xấu - Lịch vạn niên